Kiedy udać się na SOR?

• SOR jest dla stanów nagłego zagrożenia zdrowia lub życia – np. urazów, wypadków, podejrzenia zawału lub udaru, duszności, krwawienia z przewodu pokarmowego lub dróg moczowych.
• Nie potrzebujesz skierowania i nie obowiązuje rejonizacja – możesz zgłosić się na dowolny SOR.
• Kolejność przyjęć zależy od stanu zdrowia, a nie od godziny przyjścia. Decyduje o niej triaż.
• Przeziębienie, niestrawność, recepta, zwolnienie lub skierowanie to sprawy dla przychodni (POZ) albo nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej – nie dla SOR.
• Nie wiesz, gdzie iść? Całodobowa infolinia NFZ: 800 190 590. W razie zagrożenia życia – 112 lub 999.

Karetkę wzywa się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub nagłego zachorowania, które może spowodować poważne uszkodzenie zdrowia. Według NFZ i pacjent.gov.pl dotyczy to m.in.:

• utraty przytomności lub zaburzeń świadomości,
• nagłego, ostrego bólu w klatce piersiowej, zaburzeń rytmu serca, zatrzymania krążenia,
• objawów udaru – np. nagłego osłabienia jednej strony ciała, bełkotliwej mowy, silnego bólu głowy z dezorientacją,
• nasilonej duszności, zadławienia,
• masywnego krwotoku, rozległej rany, wymiotów z domieszką krwi,
• wysokiej gorączki z drgawkami, drgawek,
• ciężkiej reakcji alergicznej, zatrucia,
• urazów po wypadku komunikacyjnym, upadku z wysokości, oparzeń, porażenia prądem, tonięcia, udaru cieplnego,
• gwałtownie postępującego porodu,
• próby samobójczej.

W takiej sytuacji nie prowadź samochodu samodzielnie. Zespół ratownictwa medycznego rozpoczyna pomoc już na miejscu i przewozi pacjenta do szpitala, który jest w stanie mu pomóc.

Jak rozmawiać z dyspozytorem

Zachowaj spokój i odpowiadaj na pytania. Dyspozytor zapyta m.in., co się stało, pod jakim adresem, ile osób potrzebuje pomocy, czy poszkodowany jest przytomny i oddycha, a także o dane Twoje i poszkodowanego oraz numer telefonu. Stosuj się do jego poleceń i nie rozłączaj się, dopóki dyspozytor nie zakończy rozmowy.

SOR udziela pomocy w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym definiuje go jako stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu, uszkodzenie ciała lub utrata życia.

NFZ wskazuje, że na SOR warto zgłosić się, gdy:

• doznałeś urazu lub uległeś wypadkowi – np. zranienie, podejrzenie złamania,
• nagle źle się poczułeś i podejrzewasz zawał lub udar albo masz duszności (w takich przypadkach najlepiej dzwonić pod 112 lub 999),
• występuje u Ciebie krwawienie z przewodu pokarmowego lub dróg moczowych,
• przychodnia nie może Ci pomóc, a Twój stan wskazuje, że nie możesz czekać.

Jeśli po drodze stan się pogarsza – zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu i zadzwoń pod 112.

SOR nie zastępuje lekarza rodzinnego ani specjalisty. Oddział skupia się na diagnostyce i leczeniu potrzebnym do ustabilizowania stanu pacjenta. Na SOR nie dostaniesz:

• recepty na leki przyjmowane przewlekle,
• zwolnienia lekarskiego,
• skierowania do sanatorium, specjalisty czy na badania,
• zaświadczeń niezwiązanych ze stanem nagłym.

Z przeziębieniem, niestrawnością czy łagodną infekcją idź do przychodni, a wieczorem, w nocy, w weekend lub święto – do punktu nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Pacjenci z najmniej pilnymi dolegliwościami (kategorie zielona i niebieska) mogą zostać z SOR skierowani do podstawowej opieki zdrowotnej.

Kategoria może się zmienić, jeśli Twój stan się zmieni. Jeśli podczas oczekiwania poczujesz się gorzej – od razu powiedz o tym personelowi.

W serwisie pacjent.gov.pl możesz sprawdzić aktualną liczbę osób i czas oczekiwania w poszczególnych kategoriach triażu na wybranym SOR. Łączny czas to suma czasu rejestracji, triażu i oczekiwania w przydzielonej kategorii. Pamiętaj, że w stanie zagrożenia życia nie ma na to czasu – dzwoń pod 112.

• Skierowanie: nie jest potrzebne. W stanach nagłych świadczenia udziela się niezwłocznie i bez skierowania.
• Rejonizacja: nie obowiązuje – możesz zgłosić się na dowolny SOR, niezależnie od miejsca zamieszkania.
• Brak ubezpieczenia: szpital nie może odmówić pomocy osobie, która potrzebuje jej natychmiast ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Świadczenia na SOR są bezpłatne dla osób uprawnionych do świadczeń finansowanych przez NFZ – osoba bez takiego prawa może zostać później obciążona kosztami leczenia.

• dokument tożsamości (u dziecka – numer PESEL i dokument rodzica lub opiekuna),
• listę przyjmowanych leków z dawkami lub opakowania leków,
• posiadaną dokumentację: wypisy ze szpitala, wyniki badań, informacje o alergiach i chorobach przewlekłych,
• naładowany telefon i ładowarkę, okulary, wodę – pobyt może potrwać kilka godzin.

Część dokumentacji medycznej znajdziesz też na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) lub w aplikacji mojeIKP.

Po diagnostyce i leczeniu na SOR możesz zostać:

• przyjęty na oddział szpitalny,
• wypisany do domu z zaleceniami (np. kontrola u lekarza rodzinnego),
• przekazany do innej, specjalistycznej placówki.

Wypis z SOR znajdziesz w elektronicznej dokumentacji medycznej na IKP lub w aplikacji mojeIKP.

Czy potrzebuję skierowania na SOR?

Nie. Na SOR zgłaszasz się bez skierowania, na dowolny oddział w Polsce.

Czy mogę pójść na SOR z wysoką gorączką?

Sama gorączka bez objawów alarmowych to zwykle sprawa dla przychodni lub NiŚOZ. Jeśli gorączce towarzyszą drgawki, zaburzenia świadomości lub duszność – dzwoń pod 112 lub 999.

Dlaczego czekam tak długo, choć byłem pierwszy?

O kolejności decyduje stan zdrowia oceniony w triażu. Pacjenci w cięższym stanie są przyjmowani wcześniej. Jeśli poczujesz się gorzej, zgłoś to personelowi.

Czy SOR wypisze mi receptę lub L4?

Nie w sprawach niezwiązanych ze stanem nagłym. Recepty na stałe leki, zwolnienia i skierowania wystawia lekarz POZ lub specjalista.

Jaka jest różnica między 112 a 999?

999 to numer pogotowia ratunkowego – odbiera dyspozytor medyczny. 112 to jednolity numer alarmowy w całej Unii Europejskiej – operator przekaże zgłoszenie odpowiednim służbom. Oba połączenia są bezpłatne.

Gdzie zapytać, jeśli nie wiem, co wybrać?

Zadzwoń na bezpłatną, całodobową infolinię NFZ – Telefoniczną Informację Pacjenta: 800 190 590.

• NFZ – Poradnik Pacjenta: Kiedy zgłosić się do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego?
• NFZ – Na ratunek: SOR, izby przyjęć, NiŚOZ, karetka
• pacjent.gov.pl – Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR)
• pacjent.gov.pl – Sprawdź czas czekania na SOR
• pacjent.gov.pl – Kiedy wezwać karetkę
• pacjent.gov.pl – Pogotowie i numer alarmowy
• pacjent.gov.pl – Nocna i świąteczna opieka zdrowotna
• Ministerstwo Zdrowia – Nowe rozwiązania na szpitalnych oddziałach ratunkowych
• Rzecznik Praw Pacjenta – Nawigator Pacjenta: pomoc zespołu ratownictwa medycznego
• Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (ISAP)
• Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, art. 15 (ISAP)
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 50 (ISAP)